Początek roku 2026 oznacza istotne zmiany na polskim rynku zatrudnienia. Po wielu miesiącach debat i konsultacji społecznych, zmiany w kodeksie pracy stają się faktem. 16 października 2025 roku prezydent Karol Nawrocki złożył podpis pod ustawą nowelizującą aktualny Kodeks Pracy w celu ujednolicenia zasad liczenia stażu pracy. To korzystne rozwiązanie dla tysięcy Polaków pracujących dotychczas na podstawie umów innych niż stosunek pracy.

Te zmiany w prawie pracy będą istotne zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Pracownicy zyskują możliwość wliczania do stażu pracy okresów wcześniejszych doświadczeń zawodowych – pracy na zleceniu, prowadzenia działalności gospodarczej czy pracę za granicą. Dla pracodawców oznacza to konieczność dostosowania systemów kadrowych, a potencjalnie wzrost niektórych kosztów związanych z wypłatą wyższych świadczeń pracowniczych.

Spis treści

Staż pracy – zmiany wchodzące w życie w 2026 roku

Zgodnie z nowymi przepisami, od 1 stycznia 2026 roku do stażu pracy będą doliczane okresy innych form aktywności zawodowej – nie tylko przepracowane na podstawie umowy o pracę. W szczególności do stażu pracy zostaną wliczone m. in.:

okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz współpracy z osobą prowadzącą taką działalność,
okresy zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
okresy wykonywania umów-zleceń,
świadczenia usług, umowy agencyjne oraz okresy pozostawania osobą współpracującą,
okres pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych,
udokumentowany okres pracy zarobkowej za granicą (wykonywania innej niż zatrudnienie pracy zarobkowej)

Konsekwencje nowych przepisów

Lata pracy na umowach cywilnoprawnych (np. B2B, zlecenia, dzieła) lub prowadzenie własnej firmy będzie uwzględniane jak wcześniejszy staż etatowy. Pracownicy zyskają dzięki temu dostęp do podstawowych uprawnień pracowniczych, które dotychczas przysługiwały tylko osobom zatrudnionym na etat. Zwiększy się im wymiar urlopu wypoczynkowego, uzyskają prawo do nagród jubileuszowych oraz dodatków stażowych.

Dzięki zmianom wielu zatrudnionych otrzyma więc dodatkowe dni wolne. Prawo do nagrody jubileuszowej zyska każdy pracownik osiągający wymagany staż (np. 20, 25, 30 lat pracy – z różnymi kwotami wyrażonymi jako procent wynagrodzenia). Wreszcie dla pracowników wypłacane są tzw. dodatki stażowe (np. w sferze budżetowej – dla nauczycieli, służby zdrowia czy samorządowców), zwykle wynoszące pewien procent wynagrodzenia za każdy przepracowany rok

Szanse na nowe przywileje dla zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych

Rozszerzenie katalogu okresów wliczanych do stażu pracy sprawi, że osoby, które wcześniej pracowały na umowach cywilnoprawnych lub prowadziły działalność gospodarczą, zyskają prawa wcześniej zastrzeżone dla pracowników etatowych. Najważniejsze przywileje wynikające z Kodeksu pracy, które teraz mogą objąć większą grupę pracujących, to:

Urlop wypoczynkowy – Urlop wypoczynkowy jest jednym z najważniejszych uprawnień pracownika. Wymiar urlopu zależy od stażu pracy. Zgodnie z Kodeksem pracy pracownik zatrudniony krócej niż 10 lat ma prawo do 20 dni urlopu wypoczynkowego rocznie, natomiast pracownik z co najmniej 10-letnim stażem pracy ma prawo do 26 dni urlopu rocznie. W praktyce oznacza to możliwość uzyskania wyższych uprawnień urlopowych, gdy okresy pozaetatowe zostaną uznane do stażu pracy
Nagrody jubileuszowe – Nagrody jubileuszowe są świadczeniami przysługującymi pracownikom za wieloletnią pracę, szczególnie w sektorze publicznym. Wysokość nagrody jubileuszowej zależy od stażu pracy. Wliczenie wcześniejszych okresów działalności pozarolniczej do stażu pracy oznacza, że pracownicy będą mogli szybciej osiągnąć poszczególne progi uprawniające do nagród.
Dodatki stażowe – Dodatek stażowy (zwany również dodatkiem za wysługę lat) przysługuje przede wszystkim pracownikom sfery budżetowej i wzrasta wraz z każdym rokiem pracy. Dodatek stażowy przyznawany jest po 5 latach pracy w wysokości 5% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Za każdy kolejny rok pracy dodatek zwiększa się o 1% wynagrodzenia zasadniczego, aż do osiągnięcia 20% wynagrodzenia zasadniczego

Czy do stażu będą liczyć się również umowy sprzed obowiązywania ustawy?

Tak. Nowelizacja Kodeksu pracy działa wstecz – zaliczy się też okresy pracy odbyte przed wejściem nowych przepisów, jeśli zostaną prawidłowo udokumentowane. Oznacza to, że osoby, które wcześniej pracowały na umowach zlecenia, umowach o dzieło czy prowadziły działalność gospodarczą, będą mogły doliczyć te lata do swojego stażu pracy.

Kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy?

Nowe przepisy wejdą w życie od 1 stycznia 2026 roku dla pracodawców z sektora finansów publicznych. Dla pracodawców spoza sektora publicznego przepisy zaczną obowiązywać po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy, co daje dodatkowy okres adaptacyjny dla prywatnych podmiotów, ale jednocześnie wymaga przygotowania się do nowych obowiązków kadrowych i finansowych.

Jak udokumentować staż pracy po nowelizacji przepisów?

W wyniku nowych regulacji każdy pracownik będzie mógł wnioskować o ponowne przeliczenie stażu pracy na podstawie dokumentów potwierdzających wcześniejszą aktywność zawodową. Do najczęściej przyjmowanych dowodów należeć będą: umowy cywilnoprawne (zlecenia, agencyjne), faktury za usługi, potwierdzenia współpracy z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą, zaświadczenia o okresach ubezpieczenia (ZUS), dokumenty potwierdzające prowadzenie działalności gospodarczej oraz dokumenty potwierdzające pracę za granicą (np. zaświadczenia z zagranicznych instytucji, potwierdzenia rozliczeń).

Na początku 2026 r. działy kadrowe w wielu firmach czeka więc intensywna praca: pracownicy będą mieli prawo zgłaszać dowody wcześniejszych okresów zatrudnienia, a pracodawcy – weryfikować ich wiarygodność i naliczać dodatkowy staż. To oznacza konieczność aktualizacji list płac, przeliczenia urlopów czy przygotowania aneksów płacowych. Eksperci podkreślają, że zmiana jest przełomowa, ale obarczona pewnymi trudnościami praktycznymi. Wzrośnie nakład pracy działów kadrowo-płacowych, może również pojawić się konieczność korekty budżetów na wynagrodzenia oraz świadczenia dla pracowników.

Termin na udokumentowanie stażu pracy

Zgodnie z nowymi przepisami pracownicy będą mieli 24 miesiące, licząc od 1 stycznia 2026 roku, na zgłoszenie pracodawcy wszystkich dokumentów potwierdzających dodatkowe okresy pracy, które chcą doliczyć do swojego stażu. Termin ten daje pracownikom czas na zebranie i skompletowanie dokumentacji, a pracodawcom — możliwość zaplanowania procesów weryfikacyjnych i budżetowych związanych z ewentualnymi korektami wynagrodzeń i świadczeń. Dlatego osoby, które pracowały przedtem na innych umowach, powinny jak najszybciej zgromadzić dowody podejmowanych wcześniej różnych form zatrudnienia: umowy zlecenia, faktury, zestawienia składek ZUS itp. – i przekazać je pracodawcy.

Podsumowanie

Nowa ustawa zmienia zasady liczenia stażu pracy, wliczając w niego okresy umów cywilnoprawnych i samozatrudnienia.

Dla pracowników oznacza to więcej dni urlopu, prawo do nagród jubileuszowych i dodatków za wysługę lat, a także wcześniejsze nabycie części praw (np. dłuższe okresy wypowiedzenia czy wyższe odprawy).

Z drugiej strony pracodawcy muszą przygotować się na wzrost kosztów zatrudnienia i dokładną weryfikację dokumentów kadrowych. W efekcie nowelizacja likwiduje nierówności między różnymi formami zatrudnienia.

Obawiasz się niekorzystnego przeliczenia okresów zatrudnienia? Nasza kancelaria kuczyński.legal specjalizuje się w prawie pracy. Oferujemy kompleksowe wsparcie w interpretacji nowych przepisów, reprezentację w sporach z pracodawcą oraz skuteczną obronę praw pracowniczych. Zapraszamy do kontaktu telefonicznego lub przez formularz.